Veri Toplama ve Kayıt

Veri toplama ve kayıt sistemleri; PLC, sensör, sürücü, servo, enerji analizörü ve diğer endüstriyel cihazlardan gelen üretim ve proses bilgilerini otomatik olarak alan, zaman damgasıyla kaydeden ve analiz için kullanılabilir hâle getiren sistemlerdir. Bu altyapı sayesinde çevrim süreleri, alarmlar, duruşlar, kalite değerleri ve enerji tüketimi geriye dönük olarak incelenebilir.

DUOS Otomasyon; mevcut veya yeni makineler için sensörden veri tabanına kadar uçtan uca veri toplama mimarisi geliştirir. PLC entegrasyonu, IoT gateway, SCADA, veri tabanı, yerel kayıt, arşivleme, yedekleme ve MES-ERP bağlantıları ortak sistem içinde yapılandırılabilir.

Veri Toplama ve Kayıt Sistemi Nedir?

Endüstriyel veri toplama sistemi, sahada oluşan bilgilerin belirlenmiş kurallarla okunmasını, anlamlı mühendislik değerlerine dönüştürülmesini ve merkezi ya da yerel depolama alanında saklanmasını sağlar.

Veriler PLC, sensör, sürücü, ölçüm cihazı, data logger veya IoT gateway gibi farklı kaynaklardan alınabilir. Kayıtlar üretim, bakım, kalite, enerji ve proses iyileştirme çalışmalarında kullanılacak şekilde düzenlenir.

Veri Toplama Sistemi Nasıl Çalışır?

Ham sinyaller PLC, veri toplama modülü veya edge cihazı tarafından okunur; mühendislik birimlerine dönüştürülerek doğrulanır. Zaman damgalı kayıtlar veri tabanında makine, ürün, reçete veya iş emriyle ilişkilendirilir.

Veriler SCADA, üretim izleme veya raporlama ekranlarında kullanılabilir; gerekli sonuçlar MES ve ERP sistemleriyle paylaşılabilir. Veri toplama altyapısı mümkün olduğunca gerçek zamanlı makine kontrolünden ayrılır. Sunucu veya raporlama sistemi devre dışı kaldığında temel kontrolün PLC üzerinde güvenli biçimde devam etmesi hedeflenir.

Veri Toplama, SCADA ve Üretim İzleme Arasındaki Fark

Veri toplama ve kayıt, saha bilgisinin alınması ve saklanması için temel altyapıdır. SCADA bu verileri proses ekranı ve alarm yönetiminde; üretim izleme sistemi ise çevrim, duruş, fire ve OEE göstergelerinde kullanır.

Bu çözümler ayrı sistemler olarak kurulabileceği gibi ortak platform üzerinde de çalışabilir. Projenin kapsamı işletmenin yalnızca veri kaydı mı, merkezi proses izleme mi yoksa üretim performansı analizi mi istediğine göre belirlenir.

Endüstriyel Veri Toplama Neden Önemlidir?

Manuel kayıtlar kısa duruşları, hızlı proses değişimlerini ve alarm sıralarını eksiksiz göstermeyebilir. Güvenilir ve zamanla ilişkilendirilmiş veriler aşağıdaki ihtiyaçları destekler:

- Üretim miktarı ve çevrim sürelerinin otomatik kaydedilmesi
- Makine çalışma, duruş ve mikro duruş bilgilerinin ölçülmesi
- Alarm öncesi proses davranışının incelenmesi
- Fire ve kalite sorunlarının proses değerleriyle ilişkilendirilmesi
- Enerji tüketiminin ürün ve üretim miktarıyla karşılaştırılması
- Reçete ve kritik parametre değişikliklerinin izlenmesi
- Bakım sayaçları ve tekrarlayan arızaların değerlendirilmesi
- OEE ve üretim raporları için güvenilir kaynak oluşturulması
- Ürün, parti ve lot izlenebilirliğinin geliştirilmesi
- MES ve ERP sistemlerine doğrulanmış saha verisi aktarılması

DUOS Veri Toplama ve Kayıt Hizmetleri

Veri İhtiyacı ve Kaynak Analizi

İşletmenin çözmek istediği sorunlar, hazırlanacak raporlar ve gerekli izlenebilirlik seviyesi belirlenir. Üretim, makine durumu, proses, performans, alarm, kalite, enerji ve bakım bilgilerinden hangilerinin toplanacağı seçilir.

Her veri için kaynak, birim, güncelleme hızı, kayıt kuralı, saklama süresi ve hedef sistem tanımlanır.

PLC ve Saha Cihazlarından Veri Alma

Haberleşme özelliği bulunan PLC'lerden üretim, proses ve alarm etiketleri doğrudan okunabilir. Gerekli veri noktaları mevcut programda bulunmuyorsa kontrollü yazılım düzenlemesi yapılabilir.

PLC bulunmayan makinelerde sensör, kontaktör, motor akımı, enkoder veya harici veri toplama modülü kullanılabilir. Otomatik belirlenemeyen duruş, fire ve ürün bilgileri operatör terminalinden girilebilir.

IoT Gateway, Edge ve Yerel Kayıt

IoT gateway veya edge cihazları farklı protokollerdeki verileri birleştirerek filtreler ve zaman damgasıyla merkezi sisteme gönderir.

Bağlantı kesildiğinde veriler yerel hafızada tutulup iletişim kurulduğunda zaman damgaları korunarak sunucuya aktarılabilir. Kapasite, beklenen kesinti süresine ve veri hızına göre belirlenir.

Kayıt Yöntemi ve Örnekleme Süresi

Her veri noktası aynı yöntem ve sıklıkla kaydedilmemelidir. Prosesin hızına ve kullanım amacına göre aşağıdaki yöntemlerden biri seçilebilir:

- Sabit zaman aralıklarında periyodik kayıt
- Değer belirli miktarda değiştiğinde kayıt
- Alarm, duruş veya kullanıcı işlemi oluştuğunda olay bazlı kayıt
- Ürün ya da makine çevrimi tamamlandığında kayıt
- Parti veya iş emri sonunda özet kayıt
- Titreşim ve hızlı test uygulamalarında yüksek hızlı kayıt

Yavaş örnekleme kısa olayları kaçırabilir; gereksiz hızlı örnekleme ağ ve veri tabanı yükünü artırır. Süre; proses tepkisi, sensör hızı, veri hacmi ve analiz ihtiyacına göre seçilir.

Ölçeklendirme, Veri Kalitesi ve Doğrulama

Ham analog ve dijital sinyaller basınç, sıcaklık, uzunluk, ağırlık, hız veya diğer mühendislik birimlerine dönüştürülür. Ölçüm aralığı, birim, çözünürlük ve kalibrasyon bilgileri açıkça tanımlanır.

Sensör doğruluğu, eksik veya tekrarlanan kayıtlar, zaman damgası ve manuel girişler kontrol edilir. Geçersiz değerler işaretlenir; ölçüm yapılmayan dönemler tahminlerle gizlenmez.

Zaman Damgası ve Cihaz Senkronizasyonu

Alarm, proses, üretim ve kalite verilerinin doğru sırayla karşılaştırılabilmesi için PLC, HMI, SCADA, sunucu, gateway ve diğer cihazların saatleri senkronize edilir.

Zaman bilgisinin kaynakta mı yoksa sunucuda mı üretildiği belirlenir; böylece alarm sırası ve ürün geçmişi doğru karşılaştırılabilir.

Veri Tabanı ve Bilgi Modeli

Veriler; makine, hat, istasyon, etiket, ürün, reçete, parti, iş emri, operatör, vardiya, alarm, kalite sonucu ve enerji bilgileriyle ilişkilendirilebilir. Yapı, daha sonra hızlı ve doğru sorgulama yapılmasını destekleyecek biçimde hazırlanır.

Yapılandırılmış kayıtlar için ilişkisel, yüksek sıklıktaki proses değerleri için zaman serisi veya ihtiyaca göre hibrit veri tabanı kullanılabilir.

Yerel, Bulut ve Hibrit Kayıt

Veriler tesis içindeki sunucu veya endüstriyel bilgisayarda saklanabilir. İnternetten bağımsız çalışma ve üretim sistemlerine yakınlık gerektiren projelerde yerel kayıt tercih edilebilir.

Merkezi izleme gerekiyorsa yetkilendirilmiş veriler uygun dış altyapıya aktarılabilir. Hibrit yapıda kritik veriler önce yerel saklanır. Seçim; güvenlik, bağlantı, veri hacmi ve erişim ihtiyacına göre yapılır.

Üretim, Alarm ve Değişiklik Kayıtları

Üretim bilgileri; iş emri, ürün, reçete, parti, sağlam-hatalı ürün ve operatör bağlamıyla saklanabilir.

Alarm kayıtlarında kaynak, öncelik, başlangıç, bitiş, onay, duruş etkisi ve ilgili ürün bilgisi tutulabilir. Kritik parametre değişikliklerinde eski-yeni değer, kullanıcı, zaman, makine ve değişiklik nedeni kaydedilerek kalite sapmaları geriye dönük incelenebilir.

Kalite ve Ürün İzlenebilirliği

Barkod, QR kod veya RFID ile ürün, parti ve lot bilgileri proses, reçete, ölçüm ve operatör kayıtlarıyla eşleştirilebilir.

Bu altyapı, kabul-ret sonucunun yanında ürünün hangi makinede, hangi reçeteyle ve hangi proses koşullarında üretildiğinin araştırılmasını destekler.

Enerji, Bakım ve Raporlama Verileri

Enerji verileri makine durumu ve üretimle ilişkilendirilerek ürün başına tüketim ve boşta çalışma değerlendirilebilir.

Makine çalışma saati, çevrim sayısı, alarm tekrarları, motor akımı, titreşim veya sıcaklık bakım planlarına veri sağlayabilir. Toplanan bilgiler üretim, duruş, çevrim, alarm, kalite, enerji ve bakım raporlarına dönüştürülebilir; raporlar tarih, makine, ürün, iş emri veya vardiya bazında filtrelenebilir.

Arşiv, Yedekleme ve Veri Güvenliği

Bütün verilerin süresiz ve aynı ayrıntıda tutulması gerekmez. Saklama politikası; veri türü, izlenebilirlik, kayıt sıklığı, hacim ve raporlama ihtiyacına göre hazırlanır. Eski kayıtlar özetlenerek arşive taşınabilir.

Veri tabanı ve sistem dosyaları düzenli yedeklenir; yedeklerin farklı bir konumda saklanması ve geri yükleme testleriyle doğrulanması gerekir.

Ağ segmentasyonu, rol tabanlı erişim, kullanıcı işlem kayıtları, güvenli uzaktan bağlantı, kontrollü güncelleme ve veri bütünlüğü kontrolleri proje kapsamına göre uygulanır.

MES ve ERP Entegrasyonu

İş emri, ürün kodu, reçete, parti ve planlanan üretim bilgileri üst sistemden alınabilir. Gerçekleşen üretim, çevrim, duruş, kalite ve enerji sonuçları MES veya ERP'ye aktarılabilir.

Veri alanları, aktarım sıklığı, yetkilendirme, tekrar deneme ve hata yönetimi önceden tanımlanır. Bağlantı kesintisinde verinin kaybolmaması veya iki kez aktarılmaması için işlem ve bütünlük kontrolleri uygulanır.

Test ve Devreye Alma

Her etiketin doğru kaynaktan, doğru birim ve zaman damgasıyla geldiği doğrulanır. Kayıt kuralları, örnekleme süreleri, eksik veri yönetimi, kullanıcı girişleri, rapor hesapları ve üst sistem aktarımları gerçek saha koşullarında test edilir.

Bağlantı kaybı, yerel tamponlama, yeniden aktarım, yedekleme ve geri yükleme senaryoları kontrol edilir. Operatör ve teknik personele veri girişi, raporlama, arşiv ve sistem yedekleme eğitimi verilebilir.

Yeni Tesis, Retrofit ve Geçici Veri Toplama

Yeni tesislerde sensör, PLC, etiket, ağ ve veri modeli başlangıçtan itibaren standartlaştırılabilir. Mevcut PLC'lerden kontrol sistemine sınırlı müdahaleyle veri alınabilir; eski veya PLC'siz makineler harici sensör ve veri toplama modülleriyle sisteme dâhil edilebilir.

Proses analizi veya arıza araştırması için belirli süreyle yüksek ayrıntılı geçici kayıt sistemi kurulabilir. Kalıcı projelerde ise önce pilot makinede veri yapısı ve raporlar doğrulanıp ardından sistem tesis geneline yaygınlaştırılabilir.

Sağlayabileceği Kazanımlar

- Manuel kayıt ihtiyacının ve rapor hazırlama süresinin azaltılması
- Üretim, çevrim, duruş ve proses verilerinin otomatik kaydedilmesi
- Kısa olaylar ile alarm öncesi koşulların geriye dönük incelenmesi
- Veri kaynakları arasında ortak ve tutarlı yapı oluşturulması
- Ürün ve parti izlenebilirliğinin geliştirilmesi
- Fire ve kalite sorunlarının proses verileriyle ilişkilendirilmesi
- Enerji ve bakım göstergelerinin üretimle birlikte değerlendirilmesi
- OEE ve performans raporlarına güvenilir kaynak sağlanması
- MES ve ERP entegrasyonunun desteklenmesi
- Proses optimizasyonu için ölçülebilir altyapı oluşturulması

Kazanımlar; otomatik toplanan veri oranı, eksik kayıt sayısı, veri kaybı süresi, manuel kayıt ve raporlama süresi, ürün izlenebilirlik kapsamı ve kaynaklar arasındaki tutarlılık gibi göstergelerle değerlendirilebilir.

Kullanım Alanları

- Üretim makineleri ve komple üretim hatları
- Tekstil, boyahane ve terbiye prosesleri
- Kablo, tel çekme, ekstrüzyon ve sarma sistemleri
- Haddehane, metal işleme ve kesme hatları
- Arıtma, pompa ve dozajlama tesisleri
- Dolum, ambalaj ve paletleme makineleri
- Test, kalite kontrol ve laboratuvar sistemleri
- Enerji ve yardımcı işletme altyapıları
- CNC parkları, konveyör ve lojistik sistemleri

Proje Sürecimiz

1. İhtiyaç analizi: Veri kaynakları, kullanım amaçları ve raporlama beklentileri belirlenir.
2. Mimari tasarım: Sensör, PLC, gateway, ağ, veri tabanı ve saklama yapısı hazırlanır.
3. Saha entegrasyonu: Cihaz bağlantıları, etiketler, ölçeklendirme ve zaman senkronizasyonu uygulanır.
4. Kayıt ve yazılım: Veri modeli, kayıt kuralları, arşiv, rapor ve üst sistem bağlantıları geliştirilir.
5. Test ve doğrulama: Veri kalitesi, bağlantı kaybı, yedekleme ve aktarım senaryoları kontrol edilir.
6. Teslim ve destek: Eğitim, dokümantasyon, proje yedekleri ve yaygınlaştırma planı sunulur.

Neden DUOS Otomasyon?

- 2018'den bu yana endüstriyel otomasyon deneyimi
- Denizli merkezli, Türkiye genelinde proje ve teknik destek hizmeti
- Sensörden veri tabanı ve raporlamaya kadar bütünleşik yaklaşım
- Farklı marka, dönem ve haberleşme yapısındaki cihazlarla çalışma imkânı
- Yeni tesis, eski makine, geçici analiz ve kademeli entegrasyon çözümleri
- Veri kalitesi, zaman senkronizasyonu ve bağlantı sürekliliğine odaklanan tasarım
- Test, eğitim, dokümantasyon ve satış sonrası teknik destek

Üretim Verilerinizi Kayıt Altına Almak İçin Teklif Alın

Makine ve üretim hatlarınızdaki proses, üretim, alarm, kalite ve enerji verilerini otomatik olarak kaydetmek istiyorsanız DUOS Otomasyon ile iletişime geçebilirsiniz.

İlk değerlendirme için PLC ve sensörler, haberleşme bilgileri, veri noktaları, örnekleme-saklama ihtiyacı, raporlar ve üst sistem bağlantıları paylaşılabilir. Teknik ekibimiz ölçeklenebilir veri toplama mimarisini oluşturur.

Veri Toplama ve Kayıt Sistemi İçin Teklif Alın

Sık Sorulan Sorular

Eski veya PLC bulunmayan makinelerden veri alınabilir mi?

Evet. Mevcut PLC’den doğrudan veri alınabilir ya da ürün sensörü, kontaktör, motor akımı, enkoder, enerji analizörü veya harici veri toplama modülü kullanılabilir.

Veriler ne sıklıkla kaydedilmelidir?

Kayıt sıklığı prosesin değişim hızı ve analiz ihtiyacına göre belirlenir. Veriler periyodik, değer değişiminde, olay oluştuğunda, çevrim veya parti sonunda kaydedilebilir.

Çok hızlı veri toplamak her zaman daha iyi midir?

Hayır. Gereksiz yüksek kayıt hızı ağ ve veri tabanı yükünü artırır. Örnekleme süresi sensör, proses, toplam veri noktası ve saklama ihtiyacına göre seçilmelidir.

Veriler nerede saklanabilir?

Tesis içindeki yerel sunucuda, endüstriyel bilgisayarda, uygun bulut altyapısında veya yerel ve dış sistemlerin birlikte kullanıldığı hibrit yapıda saklanabilir.

Bağlantı kesildiğinde veri kaybolur mu?

Yerel tamponlama özelliği bulunan gateway veya edge cihazı verileri kesinti boyunca saklayabilir. Bağlantı geri geldiğinde zaman damgaları korunarak merkezi sisteme aktarılabilir.

Veri kalitesi nasıl sağlanır?

Sensör kalibrasyonu, ölçeklendirme, ölçüm aralığı kontrolü, zaman senkronizasyonu, eksik veri işaretleme ve ana veri kaynağının tanımlanması gibi yöntemler kullanılır.

Toplanan veriler MES veya ERP'ye aktarılabilir mi?

Evet. İş emri ve reçeteler üst sistemden alınabilir; gerçekleşen üretim, fire, duruş, kalite ve enerji sonuçları geri gönderilebilir.

Veri yedeklerinin alınması yeterli midir?

Hayır. Yedeklerin güvenli bir konumda saklanması ve düzenli geri yükleme testleriyle gerçekten kullanılabilir olduğunun doğrulanması gerekir.

Bu hizmet için teklif alın

Size özel çözümlerimiz için hemen iletişime geçin.

Diğer Hizmetlerimiz

Revizyon/Yükseltme

Revizyon/Yükseltme

İncele

AR-GE&Tasarım

AR-GE&Tasarım

İncele

SCADA ve ERP Sistemleri

SCADA ve ERP Sistemleri

İncele

Ürün Tedariği

Ürün Tedariği

İncele
Shopping Basket